Bilim insanları epilepsi nöbetlerini gerçekleşmeden öngörebilen, yapay zeka destekli çığır açıcı bir başlık geliştirdi. İndependent Türkçe’nin haberine göre İskoçya’daki Glasgow Caledonian Üniversitesi’nden araştırmacılar, türünün ilk örneği olan bu giyilebilir cihazın, yaklaşan nöbeti hastalara bildirip onlara tepki verecek zaman kazandırarak ve meydana gelebilecek yaralanmaları önleyerek bu hastalığın yönetilme şeklini dönüştürmeye katkı sağlayabileceğini söylüyor.
GÜVEN SAĞLIYOR
Baş araştırmacı Profesör Hadi Larijani’ye göre cihaz, beyin dalgalarını ve kalp fonksiyonlarını analiz ederek nöbetleri saptıyor ve epilepsi hastalarına bu rahatsızlığı yönetme açısından “daha fazla güven” veriyor. Larijani “Sadece birkaç dakika öncesinden uyarı vermek bile insanların hayatını değiştirebilir. Amacımız, hastalara ve ailelerine güvenliği sağlamak için harekete geçecek zamanı kazandırmak ve daha bağımsız yaşamalarını sağlamak” diyor. Epilepsi, Birleşik Krallık’ta yaklaşık 630 bin kişiyi etkileyen ciddi bir nörolojik hastalık.
Yardım kuruluşu Epilepsy Action’a göre epilepsi, beyinde meydana geldiği yere bağlı olarak yaklaşık 60 farklı türde nöbete yol açabilir. Profesör Larijani, “son derece benzersiz” başlığı, bir gün şapka gibi giyilebilen bir cihaz olarak piyasaya sürmeyi umduklarını söylüyor. Araştırmacı “Mümkün mertebe göze çarpmayan, kablosuz ve hafif bir ürün olmasını istiyoruz. Şu anda diğer araçların hiçbirinde bulunmayan birçok özelliğe sahip” ifadelerini kullanıyor. Araştırmacılar, geçmişte alınan binlerce saatlik elektroensefalografi ve elektrokardiyografi kayıtlarını kullanarak sistemi bir “hayali kafa” üzerinde eğitti ve gerçek kullanımı simüle etti. Yapay zeka, nöbetten önce ortaya çıkan elektriksel ve fizyolojik modelleri tanımayı öğrendi. Bir model tanımlandığında araç zamanında uyarı verebiliyor ve hazırlanıp güvende kalmaları için hastalarla ailelerine kritik dakikalar kazandırabiliyor. Prof. Larijani, “En sıkı denetime tabi olan ürünler tıbbi cihazlar. Engelleri aşmak zaman alıyor. Ancak hem yazılım hem de donanım özellikleri açısından ilk fizibilite testlerini tamamladığımızı sanıyorum” diyor. Araştırma ekibi, Birleşik Krallık Araştırma ve İnovasyon Ajansı’nin 9 milyon sterlin’lik (yaklaşık 522 milyon TL) Proof of Concept programı aracılığıyla yeni bir destek aldı. Bu çalışma, bazen radyologların gözden kaçırdığı, epilepsiyle bağlantılı beyin anormalliklerini tespit edebilecek bir yapay zeka yazılımı geliştirilmesinin ardından geldi. Meld Graph diye bilinen yazılımı, King’s College London ve University College London’dan (UCL) bilim insanları geliştirmişti.
YÜZDE 95’E VARAN DOĞRU SONUÇ
SİSTEM yüzde 95’e varan bir doğruluk oranına sahip ve yapay zeka algoritması, yaklaşan bir nöbet olasılığına ilişkin tahminin güvenilirlik düzeyini de göstererek hastaların rahatsızlığı yönetmesine olanak tanıyor. Prof. Larijani “Epilepsi hastalarının aileleri için kısa bir uyarı bile yaralanmaları önleyip korkuyu azaltmak anlamına geliyor” diye ekliyor.
ÇOCUKLAR DA KULLANABİLECEK
BAŞLIĞIN tasarımını geliştirmeye devam eden ekip, nihayetinde cihazı çocukların da kullanabileceğini umuyor. Fakat başlık umut verici bir potansiyel sunsa da yasal onayların alınması gerektiğinden, geniş çapta kullanıma sunulmasına kadar birkaç yıl geçmesi bekleniyor.
