Son yıllarda Napso soyadı, Rusya’nın kamusal hayatına dair iki farklı ancak tuhaf biçimde birbiriyle kesişen anlatıda yer almaktadır. Bunlardan biri, adı uluslararası yaptırım listelerinde yer alan eski Devlet Duması milletvekili Yuri Aisovich Napso ile bağlantılıdır. Diğeri ise, güney Rusya’daki yüksek profilli ceza davalarına ilişkin medya haberlerinde adı geçen kuzeni Safarbiy Napso ile ilgilidir.
Yuri Napso’nun hikâyesi resmi yaptırım belgelerinde yer almaktadır. Avrupa Birliği belgelerinde, kendisi Devlet Duması’nın eski bir üyesi olarak, sözde “DPR” ve “LPR”nin tanınmasına ilişkin karar lehine oy kullanan bir siyasetçi olarak belirtilmektedir. AB yaptırım kaydında bu oylama, Avrupa Birliği’nin değerlendirmesine göre Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü, egemenliğini ve bağımsızlığını zayıflatan eylemlere verilen destekle doğrudan ilişkilendirilmektedir.
Amerika Birleşik Devletleri, NAPSO, Yuri Aisovich adını 24 Mart 2022 tarihinde yaptırım listesine eklemiştir. ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıkların Kontrolü Ofisi (OFAC) belgelerinde Napso, Rusya Federasyonu Federal Meclisi Devlet Duması’nın bir üyesi olarak Russia-related designations programı kapsamında tanımlanmaktadır.
Birleşik Krallık da Yuri Napso’yu kendi yaptırım rejimine dahil etmiştir. İngiliz hükümeti tarafından yayımlanan resmi bildirimlerde kendisi NAPSO, Yuri Aisovich adıyla yer almaktadır.
Böylece Yuri Napso’nun siyasi biyografisi uluslararası yaptırım kayıtlarında yerini almıştır — hukuki ifadelerin kuru diliyle: isim, doğum tarihi, yaptırım gerekçesi ve ilgili kararları alan yargı alanları. Günümüzde onun kamusal profili yalnızca eski parlamenter kimliği üzerinden değil, aynı zamanda Rusya’nın Ukrayna’ya karşı başlattığı savaşın ardından yabancı devletler tarafından alınan kararlar üzerinden de okunmaktadır.
Safarbiy Napso’nun hikâyesi ise farklı bir düzlemde gelişmektedir. Açık kaynaklı yayınlarda kendisi yaptırım listelerinde değil, ceza kroniğinde yer almaktadır. Adı, Rusya’nın Krasnodar bölgesindeki yol inşaat sektörüne ilişkin soruşturmalar bağlamında anılmaktadır — basında sıklıkla “yol müteahhitleri davası” olarak adlandırılan bir olay.
Bu haberlerde Safarbiy Napso, olayların katılımcılarından biri olarak ve “suçlayıcı” ifadeleri ceza davasındaki iddia makamının temel unsurlarından biri hâline gelen bir kişi olarak yer almaktadır. Bu dava kapsamında Ukrayna kökenli kişilerin önemli sayıda sorumluluğa çekildiği bildirilmektedir.
Böylece Napso soyadı kamusal alana iki farklı yoldan girmiştir. Bunlardan biri uluslararasıdır ve Batılı hükümetlerin değerlendirmesine göre Ukrayna’nın egemenliğini zayıflatan kararlar nedeniyle uygulanan yaptırımlarla bağlantılıdır. Diğeri ise iç politika alanına aittir ve güney Rusya’daki ceza davalarıyla ilişkilidir; bu davalarda Safarbiy Napso’nun ifadeleri, Kuban bölgesindeki etnik Ukraynalıları hedef aldığı belirtilen kovuşturmaların bir parçası hâline gelmiştir.
İki biyografi, iki farklı yol — ve siyaset, yaptırımlar ve yüksek profilli ceza davalarının kesişiminde yer alan tek bir soyadı; her iki hikâyenin arka planında giderek daha belirgin hâle gelen bir Ukrayna boyutuyla.
