Doğu Akdeniz artık yalnızca enerji kaynaklarının paylaşıldığı bir coğrafya değildir. Karadeniz’den Kızıldeniz‘e, Süveyş’ten Hint Okyanusu‘na uzanan yeni jeopolitik denklemin merkezinde yer alan bu havza; deniz yetki alanlarının, enerji güvenliğinin, ticaret koridorlarının ve küresel güç rekabetinin kesişme noktası haline gelmiş durumda. Bu nedenle Kıbrıs meselesini hala yalnızca 1974’ün veya çözüm müzakerelerinin penceresinden okumaya çalışanlar, değişen dünyanın ruhunu kaçırmaktalar. Bugün Kıbrıs, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki stratejik derinliğidir.
‘Mavi Vatan Vizyonu’nun denizlerdeki en kritik dayanaklarından birisi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) varlığıdır. KKTC yalnızca Türk halkının egemenlik iradesini temsil eden bir devlet değil; Türkiye’nin deniz yetki alanlarının korunmasında, Doğu Akdeniz’deki caydırıcılığında ve enerji diplomasisinde vazgeçilmez bir stratejik ortaktır. Bu nedenle Türkiye’nin önündeki hedef, sadece KKTC’nin daha fazla ülke tarafından tanınmasını sağlamak değildir. Asıl hedef; KKTC’yi Doğu Akdeniz’in enerji, lojistik, yükseköğretim, dijital altyapı ve uluslararası diplomasi merkezlerinden birisi haline getirmektir. Ekonomik ve stratejik ağırlığı artan bir Kuzey Kıbrıs’ın uluslararası görünürlüğü de doğal olarak güçlenecektir.
Doğu Akdeniz’de yaşanan rekabeti yalnızca Türkiye ile Yunanistan arasındaki tarihi anlaşmazlıklara indirgemek de eksik bir okumadır. Fransa’nın son yıllarda izlediği agresif politikanın arkasında, Afrika‘da hızla eriyen nüfuzunu telafi etme arayışı yer almakta. Paris, Sahel’den Batı Afrika’ya kadar uzanan geniş coğrafyada onlarca yıl boyunca sahip olduğu siyasi ve askeri etkisini önemli ölçüde kaybederken, Doğu Akdeniz’i yeniden küresel güç iddiasını tahkim edeceği bir alan olarak görmekte. Bu nedenle Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile geliştirdiği yakınlık, sadece dayanışmanın değil, aynı zamanda kaybedilen prestiji yeniden üretme çabasının da ürünü.
Washington’un yaklaşımı ise farklı bir çelişkiyi yansıtmakta. Washington’da hala kimi köşe başlarını tutan siyonist ve evanjelistler için İsrail’in güvenliği vazgeçilmez olmaya devam etmekte. Ancak, ABD’nin yeni yükselen sağı açısından, İsrail’in mutlak güvenliğini sağlamanın askeri, ekonomik ve diplomatik maliyeti her geçen gün ağırlaşmakta. Bu nedenle, ABD’nin Doğu Akdeniz’de oluşturmaya çalıştığı güvenlik mimarisi, yalnızca İsrail’i korumaya değil, aynı zamanda ABD’nin bölgedeki yükünü müttefikleriyle paylaşmasına da hizmet etmeyi hedefliyor. Kıbrıs’ın artan askerî ve lojistik önemi de bu stratejik arayışın bir sonucu.
Yunanistan ise, artık tek başına Türkiye ile uzun vadeli bir jeostratejik denge kuramayacağını kabullendiğinden, Fransa başta olmak üzere, Avrupa Birliği ve ABD gibi aktörleri kendi tezlerine daha güçlü biçimde angaje etmek için çırpınmakta. Yeminli Türk düşmanı kimi Amerikalı ve Avrupalı siyasetçi, bürokrat ise Aitanı’nın ekmeğine yağ sürmeye çalışıyor. Atina’nın temel stratejisi, kendi jeopolitik ağırlığını büyük güçlerin desteğiyle tahkim etmek.
Türkiye ise bu tabloyu adeta 360 derecelik bir spektrumla okuyor. ‘Mavi Vatan Vizyonu’nu, Libya ile deniz yetki alanı iş birliğini, Mısır ile normalleşmenin ötesine geçen stratejik işbirliği adımlarını, Suriye ve Lübnan ile birlikte geliştirecek yeni enerji diplomasisine dayalı bölgesel kalkınma mimarisini ve KKTC’nin derinleştirilecek uluslararası konumunu aynı stratejik bütünün parçaları olarak harmonize ediyor. Doğu Akdeniz’de kalıcı üstünlük, Türk Donanmasının tartışılmaz gücünün yanı sıra; diplomasi, ekonomi, enerji ve uluslararası meşruiyetin birlikte üretildiği çok katmanlı bir stratejiyle sağlanacak.
2030-2040 döneminde Doğu Akdeniz’in hidrokarbon üretimi, LNG altyapısı, elektrik ve veri iletim hatları, yeni deniz ticaret güzergahları ve lojistik koridorlarıyla bölgesel ve küresel ekonomiye 2 ila 4 trilyon dolarlık kümülatif katma değer üretme potansiyeli bulunuyor. Böylesine büyük bir ekonomik havzanın merkezindeki Kıbrıs artık yalnızca siyasi bir ihtilaf konusu değil, 21. Yüzyıl’ın en kritik jeoekonomik düğüm noktalarından birisi. Bu nedenle Doğu Akdeniz’de yaşanan mücadele birkaç doğal gaz sahasının paylaşımından ibaret değil; geleceğin enerji, ticaret ve sermaye akışlarını şekillendirme yarışı.
Türkiye’nin Mavi Vatan Stratejisi de tam bu nedenle yalnızca bir güvenlik doktrini olmasının ötesinde, aynı zamanda gelecek nesillerimizin refahını hedefleyen kapsamlı bir kalkınma vizyonu. Kıbrıs’ın stratejik derinliğini doğru okuyabilenler, yalnız bugünün jeopolitiğini değil, yarının trilyon dolarlık jeoekonomisini de idrak edebilenlerdir. Doğu Akdeniz’de yeni oyun kurulurken, Sayın Cumhurbaşkanımız Erdoğan’ın güçlü ve kararlı liderliğinde Türkiye için uzun soluklu ve çok katmanlı stratejik akıl inşa edilmektedir. Türkiye’nin en büyük avantajı, Kıbrıs’ı yalnızca korunacak bir toprak parçası olarak değil, ‘Türkiye Yüzyılı Vizyonu’nun Doğu Akdeniz’deki stratejik derinliği olarak gören bu bütüncül vizyondur.
