Çanakkale‘deki Anzak Koyu, Mustafa Kemal Atatürk’ün 1934’te Anzak (Avustralya ve Yeni Zelanda Kolordusu) mensubu askerlerin annelerine gönderdiği “Sizler, Mehmetçiklerle yanyana, koyun koyunasınız. Uzak diyarlardan evlâtlarını harbe gönderen analar! Gözyaşlarınızı dindiriniz. Evlâtlarınız bizim bağrımızdadır” mesajıyla biliniyor. Her yıl 25 Nisan’da Çanakkale Kara Savaşları anma törenleri kapsamında Gelibolu Yarımadası’ndaki Anzak Koyu’nda “Şafak Ayini” düzenleniyor. Her iki ülkenin yöneticileri ve halkı, Türkiye’ye ve Cumhuriyet’e, Anzak mezarlarına gösterilen özen ve törenler için sağlanan imkânlar dolayısıyla müteşekkir. Ancak “teşekkür” hanesinde Osmanlı eksik kalıyor. Zira tarihi vesikalar, Avustralyalı ve Yeni Zelandalı askerlere ait mezarlara Cumhuriyet’ten önce Osmanlı’nın sahip çıktığını ortaya koyuyor.
Çanakkale Savaşı, 1915’te Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında Gelibolu Yarımadası’nda deniz ve kara harekâtlarıyla gerçekleşen, Osmanlı’nın kesin savunma başarısıyla sonuçlanan bir cephe savaşları bütünü olarak biliniyor. Bu savaş, İstanbul’un işgalini önlemiş, savaşın seyrini değiştirmiş ve Mustafa Kemal’in askerî lider olarak öne çıkmasında belirleyici rol oynamıştı. Türkiye, kahramanlarını 18 Mart Çanakkale Zaferi ve Şehitleri Anma Günü’nde yad ederken Anzaklar ise 25 Nisan’daki “şafak ayini” ile kayıplarını anıyor.
