Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtlarının kiralanmasına ilişkin kapsamlı yeni düzenlemeyi hayata geçirdi.
Araç kiralama işletmelerine yetki belgesi zorunluluğu
Yeni düzenlemeyle ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralayan işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu hale getirildi.
Yetki belgesi için işletmelerin meslek odasına kayıtlı ve vergi mükellefi olması gerekecek. İşletme sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesine sahip olması şartı da aranacak.
6 yaşından büyük araçlar kiralanamayacak
Düzenlemeyle kiralanabilecek araçlara ilişkin standartlar da belirlendi.
Klasik taşıtlar hariç olmak üzere 6 yaşından büyük araçların kiralanması yasaklanacak. Ayrıca 180 bin kilometrenin üzerindeki taşıtlar ile 300 bin kilometreyi aşan elektrikli araçlar kiraya verilemeyecek.
Periyodik bakımları zamanında yapılmayan veya ağır hasar kaydı bulunan araçların da kiralanmasına izin verilmeyecek.
Depozitoda yeni dönem
Yeni yönetmelikle tüketicilerin en fazla şikayet ettiği konulardan biri olan depozitoya da sınır getirildi.
Buna göre;
1-6 günlük kiralamalarda: En fazla 3 günlük kira bedeli,
7-29 günlük veya haftalık kiralamalarda: En fazla 7 günlük kira bedeli depozito alınabilecek.
Araç iade edildikten sonra depozitonun 7 gün içerisinde tüketiciye geri verilmesi zorunlu olacak.
Rezervasyon iptalinde tüketiciye kolaylık
Ön ödemeli rezervasyonlarda tüketicilere de yeni haklar tanınacak. Araç teslimine 24 saatten az süre kalması şartıyla tüketici, rezervasyon tarihinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve kesinti yapılmadan rezervasyonunda değişiklik yapabilecek veya rezervasyonunu iptal edebilecek.
Olağan kullanım nedeniyle oluşan aşınma ve yıpranmalar için de tüketiciden ücret talep edilemeyecek ve bu gerekçelerle depozitodan kesinti yapılamayacak.
Kiralama filosunda hibrit ve elektrikli araç şartı
Büyükşehir belediyesi bulunan illerin nüfusu 30 bini aşan ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin en az 10 araçlık filoya sahip olması gerekecek. Bu araçların en az 5’inin işletme adına tescilli olması şartı aranacak.
Diğer ilçeler ile büyükşehir olmayan illerde ise işletmelerin en az 5 araç bulundurması ve bunların en az 2’sinin işletme adına kayıtlı olması gerekecek.
Ayrıca bu işletmelerin filolarında, biri Türkiye’de üretilmiş olmak üzere en az 2 hibrit veya tamamen elektrikli araç bulunması zorunlu olacak.
Kış lastiği ve sigorta düzenlemesi
Mevsim koşulları, trafik ve kiracı güvenliği açısından gerekli olduğu durumlarda işletmelerin kış lastiği sağlaması zorunlu hale gelecek.
Sigorta güvenceleri de kiralama bedeline dahil edilecek. Kiracının sigortadan yararlanması ek bir ücret veya şarta bağlanamayacak.
İnternetten araç kiralayanlar da korunacak
Düzenlemeyle internet ortamındaki araç kiralama işlemlerine de yeni kurallar getirildi.
İlan ve aracı platformlar, ilan veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmek zorunda olacak. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin bu platformlarda ilan vermesinin önüne geçilecek.
Kiralama işletmeleri ayrıca hasar ve arıza durumlarında tüketicilerin ulaşabileceği sürekli ve erişilebilir bir iletişim altyapısı oluşturacak.
Yeni düzenleme 2027’de yürürlüğe girecek
Yönetmelik 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek. Mevcut işletmelere yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027’ye, asgari araç sayısı ve araç niteliklerine ilişkin şartları yerine getirmeleri için ise 1 Ocak 2028’e kadar süre tanınacak.
Ticaret Bakanlığı, düzenlemeyle araç kiralama sektöründe kayıt dışılığın ve haksız rekabetin önüne geçilmesini, tüketici haklarının güçlendirilmesini ve kiralama süreçlerinde daha şeffaf bir yapının oluşturulmasını hedefliyor.
