Bugün 4 Şubat Dünya Kanser Günü. Kanser, günümüzde hem dünyada hem de Türkiye’de en önemli halk sağlığı sorunlarından biri olmaya devam ediyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, her yıl dünyada yaklaşık 20 milyon yeni kanser vakası tanı alıyor. 10 milyona yakın kişi kanser nedeniyle yaşamını kaybediyor. Mevcut eğilimler devam ederse, önümüzdeki yıllarda kanser yükünün küresel ölçekte daha da artması bekleniyor.
ÜLKEMİZDE DE YÜKSELİŞTE
Dünya genelindeki bu tabloya paralel olarak kanser, Türkiye için de ciddi bir halk sağlığı sorunu. Sağlık Bakanlığı verilerine göre Türkiye’de her yıl yaklaşık 233 bin yeni kanser vakası görülüyor. 126 bin kişi kanser nedeniyle yaşamını yitiriyor. Kanser tanısı alanların 132 bini erkek, 101 bini kadın.
HER 5 KİŞİDEN BİRİ KANSER
Öte yandan her 5 kadından ya da erkekten biri yaşamı boyunca kansere yakalanıyor. Her 12 kadından biri ve her 9 erkekten biri ise kanser nedeniyle hayatını kaybediyor.
AKCİĞER KANSERİNDE EN ÖNEMLİ RİSK TÜTÜN
DÜNYA Kanser Günü’nde akciğer kanserine dikkat çeken Türk Toraks Derneği Merkez Yürütme Kurulu Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Nurdan Köktürk, “Dünya genelinde yıllık yaklaşık 2,5 milyon yeni akciğer kanseri tanısı koyulmakta ve yaklaşık 2 milyon ölüm bildirilmektedir. Ülkemizde en son yayınlanan 2020 verilerine göre yaklaşık 30 bin yeni vaka görülmüştür. Erkeklerde en sık, kadınlarda ise 4’ncü sıklıkta görülen kanserdir. Hastaların yüzde 50’sinden fazlası halen ileri evrede tanı almaktadır” dedi.
YILLIK TARAMA ŞART
Akciğer kanserinin en önemli risk faktörünün tütün ürünleri olduğunu söyleyen Prof. Dr. Köktürk, şunlara dikkat çekti: “Hava kirliliği, çevresel ve mesleki maruziyetler de akciğer kanseri gelişiminde önemli rol oynamaktadır. Uzun süre sigara içenler, pasif sigara içicileri, mesleksel ve çevresel maruziyeti olan bireylerde düşük doz bilgisayarlı tomografi ile yıllık tarama yapılması, erken tanıda en etkili yaklaşımlardan biri. Risk grubundaki kişilerin mutlaka göğüs hastalıkları hekimine başvurması erken tanı açısından önemlidir.”
JİNEKOLOJİK KANSERLERDE ERKEN TANI ÇOK ÖNEMLİ
TÜRK Jinekolojik Kanser Vakfı Başkanı Prof. Dr. Polat Dursun ise jinekolojik kanserlere dikkat çekerek, şöyle dedi: “Türkiye’de her yıl yaklaşık 13 bin yeni jinekolojik kanser vakası izleniyor. Bunların yaklaşık 6 bini rahim (endometrium) kanseri, 4 bini yumurtalık (over) kanseri ve 3 bini rahim ağzı (serviks) kanseri tanısı almaktadır.”
TAM TEDAVI ŞANSI VAR
Kanserle mücadelenin en güçlü silahlarından birinin erken tanı olduğunu belirten Prof. Dr. Dursun, “Meme kanserinde mamografi, rahim ağzı kanserinde HPV testi ve smear, kolorektal kanserde gaitada gizli kan testi ve kolonoskopi gibi tarama yöntemleri sayesinde kanser, henüz belirti vermeden yakalanabilmekte ve tam tedavi şansı önemli ölçüde artmaktadır” dedi. Prof. Dr. Dursun, rahim ağzı (serviks) kanserinin, günümüzde önlenebilir kanserlerin başında geldiğini de belirterek, “HPV aşılamasına ilk başlayan ülkelerden biri olan Avustralya, bu başarısı sayesinde serviks kanserini toplumdan elimine eden ilk ülke olma yolunda hızla ilerlemektedir” diye konuştu.
