Ve işte tam burada “yaşam senaryosu” dediğimiz şey devreye girer. Bir çocuk, sürekli eleştirilerek büyüdüyse şu mesajı alır:
“Ancak mükemmel olursan sevilirsin!” Ya da hep yalnız bırakıldıysa: “Sevgi beklenir, gelmez!” Ya da sürekli suçlandıysa: “Ben yanlışım, bu yüzden terk edilirim!” Ve çocuk bu deneyimlerle, hayatı boyunca tekrar edeceği bir “senaryo” yazar. Bu senaryoda çoğu zaman bilinçdışı roller vardır:
Hep affeden, hep terk edilen, hep her şeyi düzeltmeye çalışan… Sonra o çocuk büyür.
Ama içindeki çocuk hâlâ o senaryoyu taşır. Ve farkında olmadan, hayatına hep aynı tip insanları çeker: Sevgisiz olanı, ilgisiz olanı, zor olanı…
Çünkü o tanıdıktır. Çünkü o, senaryoya uygundur. Ve kişi şunu fark etmeden yaşar:
Aslında huzur değil, hikâyesine sadakat aramaktadır.
Bir kadın, hep terk edilen “kurban” rolünü yazmışsa, karşısına çıkan sağlıklı bir ilişki onda huzur deği lb, oşluk duygusu yaratabilir. Çünkü o kişi için sevgi ,mücadeleyle birlikte gelir. Dram yoksa, sevgi de yoktur sanır. Bir erkek, ancak suçluluk hissiyle sevildiğini öğrenmişse, kendisini seven biri karşısında suçlu hissetmeden duramaz. O yüzden o huzuru bozar, çünkü suçlu olmadan sevgiye layık hissetmez. Berne der ki, ‘yaşam senaryosu’ değiştirilmediği sürece, kişi kaç kez şehir değiştirirse değiştirsin, hikâye aynıdır.
Senaryo değişmeden hikâye değişmez. Kişi değişmeden ilişki değişmez. Ama işin güzel yanı şudur: Senaryo yazılmış olabilir, evet. Ama devamı hâlâ boş bir sayfadır. Ve o sayfaya artık başka cümleler yazabilirsin!
SENARYONUN DEVAMI SENİN ELİNDE
Kafanın içinde bazı cümleler dönmeye başladı eminim “Benim senaryom ne?”, “Acaba ben de huzurdan korkuyor muyum?”, “İyi giden şeyleri neden kendim bozuyorum?” Bu sorular kolay değil. Ama zaten dönüşüm, kolay olandan değil, cesaret isteyenden doğar. Çünkü acıya tutunmak bir alışkanlık olabilir. Ama huzura yönelmek bir karardır.
Kaosu tanımak kolaydır. Ama huzuru öğrenmek sabır ister. Bir senaryoda “terk edilen” olmak kolaydır, çünkü roller bellidir. Acı tanıdıktır, gözyaşı ezberlenmiştir.
