Yaklaşık 1 milyon öğrenci için lise tercih maratonu sürüyor. Bu süreçte öğrenciler ve veliler bir yandan yüzdelik dilimleri incelerken, diğer yandan çevrelerinden gelen önerilerle karar vermeye çalışıyor. Ancak uzmanlara göre tercih döneminde yapılan en büyük hataların önemli bir bölümü puan hesabından değil, yanlış yönlendirmelerden kaynaklanıyor. SABAH, adayların farkında olmadan düştüğü en yaygın tercih tuzaklarını derledi.
ARKADAŞ ETKİSİNE KAPILMAYIN: “En yakın arkadaşım da orayı yazıyor”, “Aynı sınıfta devam edelim” düşüncesi, tercih döneminin en sık karşılaşılan yanılgılarından biri. Oysa lise seçimi arkadaşlık ilişkilerine göre değil, öğrencinin akademik hedeflerine göre yapılmalı. Çünkü dört yıl sonra arkadaşlıklar değişebilir, ancak yanlış okul seçiminin etkisi uzun yıllar devam edebilir.
SOSYAL MEDYA ETKİSİ: Son yıllarda liseler, sosyal medya hesaplarından laboratuvarlarını, kampüslerini, etkinliklerini ve başarılarını paylaşıyor. Bu içerikler okul hakkında fikir verse de tek başına karar vermek için yeterli değil. Bir okulun eğitim anlayışı, yabancı dil olanakları, akademik kadrosu, üniversite başarısı ve sosyal faaliyetleri birlikte değerlendirilmeli.
POPÜLER LİSE HERKES İÇİN DOĞRU DEĞİL: Her yıl bazı liseler “en gözde okul” olarak öne çıkıyor. Ancak popüler olması, o okulun her öğrenci için en doğru tercih olduğu anlamına gelmiyor. Öğrencinin ilgi alanı, öğrenme biçimi ve hedeflediği kariyer doğrultusunda farklı bir okul çok daha uygun olabilir. Önemli olan, okulun öğrencinin potansiyelini geliştirebileceği bir eğitim ortamı sunması.
“BU YIL KESİN DÜŞER” SÖYLENTİLERİNE İNANMAYIN: Tercih döneminde en hızlı yayılan bilgilerden biri de taban puanlar ve yüzdelik dilimlerle ilgili tahminler oluyor. “Bu okulun yüzdelik dilimi kesin düşecek”, “Kontenjan arttı, rahat girersin” ya da “Bu yıl herkes burayı yazacak” gibi yorumların çoğu herhangi bir veriye dayanmıyor. Tercihler, söylentilere göre değil, MEB‘in yayımladığı resmi kılavuz ve geçmiş yılların yerleştirme verileri dikkate alınarak hazırlanmalı.
FEN LİSESİ TEK BAŞARI YOLU DEĞİL: Veliler arasında yaygın olan bir başka yanılgı da başarılı öğrencinin mutlaka fen lisesine gitmesi gerektiği düşüncesi. Oysa Anadolu liseleri, sosyal bilimler liseleri, mesleki ve teknik Anadolu liseleri ile imam hatip liselerinden de her yıl binlerce öğrenci iyi üniversitelere yerleşiyor. Öğrencinin başarısını belirleyen en önemli unsur, okul türünden çok kendi çabası ve okulun sunduğu imkânları nasıl değerlendirdiği oluyor.
İSİM DEĞİL İMKÂNLAR KRİTER OLMALI
AYNI okul türündeki liseler arasında bile önemli farklılıklar bulunabiliyor. Yabancı dil eğitimi, Erasmus ve uluslararası projeler, TÜBİTAK çalışmaları, spor ve sanat olanakları, üniversitelerle yapılan iş birlikleri gibi birçok unsur öğrencinin gelişimini doğrudan etkiliyor. Bu nedenle tercih yaparken okulun yalnızca adına ya da yüzdelik dilimine değil, öğrencisine neler kazandırdığına da bakılmalı.
ROBOT LİSTE YAPAR, KARARI SİZ VERİRSİNİZ
TERCİH robotları, yüzdelik dilim ve geçmiş yılların yerleştirme verilerini analiz ederek adaylara uygun okulları sıralayabiliyor. Ancak hiçbir algoritma öğrencinin ilgi alanını, öğrenme biçimini ya da hedeflerini değerlendiremiyor. Bu nedenle robotların oluşturduğu liste, doğrudan tercih listesine dönüştürülmemeli. Adaylar her okulun yabancı dil olanaklarını, proje çalışmalarını, ulaşımını, sosyal faaliyetlerini ve kendi beklentilerine ne kadar uygun olduğunu ayrıca araştırmalı.
