İŞTE ÜLKELERDEKİ UYGULAMALAR
Araştırmada, kaba ve yaralayıcı ifadelere ilişkin birçok ülkenin parlamentosunda uygulamalar şöyle özetlendi:
İNGİLTERE: Bir milletvekilinin Meclisteki partilere veya üyelere karşı saldırgan ve aşağılayıcı sözler söylemesi yasak. Yalan söyleyen milletvekili Avam Kararasından çıkarılır. “Alçak, korkak, aptal, sokak çocuğu, holigan, sıçan, domuz, muhbir ve hain” hakaret sayılır. Kral ve Lordlar kamerasına yönelik hakaret sözleri özür dilenip geri alınmazsa, uzaklaştırma cezası verilir.
ABD: Bir üye Meclis kurallarını ihlal ederse, Meclis Başkanı veya başka bir üye, kuralı ihlal eden kişiyi düzene davet eder. Üyelerin tartışmalarda kişilikle (şahsiyatla) uğraşması yasaktır. Bir üyeye yönelik aşağılayıcı lakap ve sıfatlar (“ucuz, sinsi, kurnaz”), kişisel itham ve niyet isnadı, fiziksel özelliklerle alay (“vahşi bir adam gibi”), etiketleyici ve damgalayıcı ifadeler ( “muhbir”, “ispiyoncu”), ırkçı, ayrımcı, nefret çağrışımlı ifadeler, ayrıca doğrudan küçültücü hitaplar (“mızmız”), küfür ve kaba dil düzen bozucu kabul edilir. Eğer küfür ve kaba dil kullanılırsa önce tutanaktan çıkarılır. Bu sözleri kullanan milletvekili o günle sınırlı olmak üzere konuşma hakkını kaybeder. Duruma göre ağır kınama da alabilirler.
ALMANYA: İftiraya varan hakaretler yasak. İftira atan vekilin dokunulmazlığı Meclis tarafından kaldırılırsa cezai kovuşturma yapılabiliyor.
KONUŞMA HAKKINI KAYBEDER
AVUSTURYA: Hakaret yasak. Düzene davet edilir, hakarete devam eden o günlük konuşma hakkını kaybeder. Saldırgan sözler veya tehditler yöneltmenin cezası kınamadır.
DANİMARKA: Uygunsuz ifade kullanımı yasak. Başkan düzene davet eder. Bir kez daha konuşma hakkı vermeyebilir. 14 birleşime kadar Meclis’ten çıkarılmasına karar verilebilir.
FİNLANDİYA: Parlamento, düzeni sürekli ihlal eden üyeyi uyarabilir veya onu en fazla iki hafta süreyle genel kurul toplantılarından uzaklaştırabilir
FRANSA: Hakaret, tahrik veya tehdit yasak. Uyarı cezası verilir. Kınama, kınama ile geçici olarak uzaklaştırma cezaları ise Mecliste oylanarak verilir. 15 günden 30 güne kadar geçici çıkarma cezası uygulanabilir.
İSVEÇ: Bir toplantıda konuşan hiç kimse başka bir kişi hakkında uygunsuz konuşamaz, hakaret edemez. Konuşanlar konuşmaktan menedebilir.
6 AYA KADAR UZAKLAŞTIRMA
İSVİÇRE: Aşağılayıcı sözler sarf etmek yasak. Konuşma hakkı alınır ve üye oturumdan çıkarılır. Ciddi usul ihlali durumunda ise Başkanlık Divanı üyeye kınama ya da komisyonlardan altı aya kadar uzaklaştırma verebilir.
İTALYA: Hakaret etmek yasak. Başkan düzene çağırır. Genel Kurul’dan çıkarılır. 2 ila 15 gün parlamento faaliyetlerinden men cezası verilebilir.
NORVEÇ: Uygunsuz veya hakaret içeren/aşağılayıcı davranışlar ya da konuşmalar yasak. Bu tür davranışlar veya konuşmalar, Başkan tarafından kınanır.
YUNANİSTAN: Onur ve saygınlığa karşı saldırganlık yapılamaz. Hakaret fiili için parlamento izin verdikten sonra milletvekili kovuşturulabilir. Milletvekillerine: düzene davet, konuşma hakkından mahrum bırakma, parlamento dışı davranışlar nedeniyle kınama, meclisten geçici olarak çıkarma cezaları verilir.
