ABD‘nin New Mexico eyaletinde bir mahkeme, sosyal medya devi Meta‘yı çocukların ruh sağlığı krizindeki sorumluluğu nedeniyle 567 milyon dolar tazminat ödemeye mahkûm etti. Karar, sosyal medya algoritmalarının ve kullanım alışkanlıklarının çocuklar üzerinde yarattığı psikolojik tahribatın hukuken tescillenmesi açısından bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Mahkeme, Meta’nın çocukları korumada yetersiz kalarak “kamusal rahatsızlık” yarattığına hükmederek platformun çocuk ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini sınırlayacak çok sert yaptırımlar getirdi.
GECE BİLDİRİM YASAK
Kararın çocuk psikolojisi bağlamındaki en kritik maddelerinden biri, 18 yaş altı kullanıcılara yönelik anlık bildirim kısıtlaması oldu. Meta; okul döneminde hafta içi 08.00-15.00 saatleri ile gece 22.00- 07.00 saatleri arasında bildirim gönderemeyecek.
Uzmanlar, bu hamlenin çocuklarda sürekli uyarılma haline yol açan “gelişmeleri kaçırma korkusunu” (FOMO) azaltacağını belirtiyor. Özellikle gece bildirimlerinin engellenmesi, ergenlik dönemindeki uyku bozukluklarını, dijital bağımlılığı ve buna bağlı gelişen depresyon ile anksiyete riskini düşürmeyi hedefliyor. Okul saatlerindeki kısıtlama ise dikkat dağınıklığının önüne geçerek akademik kaygıları azaltmayı amaçlıyor.
TAZMİNAT ÇOCUK RUH SAĞLIĞI FONUNA
Meta’nın ödemesine hükmedilen 567 milyon dolarlık rekor tazminat doğrudan “çocuk ruh sağlığı fonuna” aktarılacak. Dijital platformların yarattığı psikolojik yıkım ve toplumsal kriz, yine bu platformun finansal gücüyle rehabilite edilecek. Sosyal medyanın çocuk psikolojisini manipüle eden algoritma stratejilerine karşı küresel bir emsal teşkil eden bu karara karşı Meta, suçlamaları kabul etmeyerek davayı temyize götüreceğini açıkladı.
13 YAŞ ALTINA TAM ENGEL
Yargıç, çocukların ruhsal gelişimini korumak adına 13 yaş altındaki tüm kullanıcı hesaplarının ve bu hesaplardan toplanan kişisel verilerin tamamen silinmesine hükmetti. Henüz soyut düşünme ve dijital riskleri ayırt etme yetisi gelişmemiş çocukların ticari birer veri nesnesi haline getirilmesi bu yolla engellenecek. Ayrıca eyaletteki genç kullanıcıların hesapları varsayılan olarak “gizli” ayarlanacak. Bu adımın, çocuklarda yetersizlik hissi ve beden algısı bozukluklarına yol açan akran zorbalığı, siber taciz ve kontrolsüz sosyal karşılaştırma mekanizmalarını büyük ölçüde kırması bekleniyor.
