“MİLLİ GÜVENLİK SORUNU HALİNE GELEN…”
Bugün bazı dijital platformların gelir modelinin, kullanıcıların daha fazla görünür olmasını sağladığını belirten Ali Murat Kırık, “Özellikle abonelik sistemleri ve canlı yayınlardan elde edilen gelirler, bazı gençleri mahremiyetlerini ticari bir ürüne dönüştürmeye kadar götürebiliyor. Bu nedenle sorun yalnızca bireysel tercihlerle açıklanamaz. Platformların öneri algoritmaları, gelir modelleri ve yaş doğrulama sistemleri de denetlenmelidir. Çocuklar için etkin yaş doğrulama mekanizmaları kurulmalı, abonelik sistemleri bağımsız kurumlar tarafından düzenli olarak denetlenmeli, dijital okuryazarlık eğitimleri yaygınlaştırılmalı ve aileler bu konuda bilinçlendirilmelidir. Dijital özgürlük önemlidir ancak çocukların güvenliği ve toplumun geleceği söz konusu olduğunda platformlar da sorumluluk üstlenmek zorundadır.” açıklamalarında bulundu.
AVRUPA’DA NASIL TEDBİRLER ALINIYOR?
Öte yandan Avrupa’da dijital platformlara karşı alınan tedbirlere değinen Kırık, “Avrupa son yıllarda dijital platformlara karşı çok daha sert ve kapsamlı bir denetim anlayışını benimsedi. Avrupa Birliği, platformların yasa dışı içerikleri kaldırması, çocukları koruması ve algoritmalarını daha şeffaf hale getirmesi yönünde önemli yükümlülükler getirdi. Bunun yanında İngiltere’de Ofcom, Çevrim İçi Güvenlik Yasası kapsamında dijital platformları doğrudan denetleyen en önemli kurumlardan biri haline geldi. Ofcom; özellikle çocukların zararlı içeriklerden korunması, yaş doğrulama sistemlerinin etkin şekilde uygulanması, abonelik ve gelir modelleriyle çocukların istismar edilmesinin önlenmesi, yasa dışı içeriklerin hızla kaldırılması ve platformların risk değerlendirmesi yapması gibi konularda ciddi yaptırımlar uyguluyor. Kurallara uymayan platformlar çok yüksek para cezalarıyla karşı karşıya kalabiliyor. Avrupa’nın yaklaşımı, dijital platformların artık sadece teknoloji şirketi değil, toplum güvenliğinden de sorumlu küresel aktörler olduğu anlayışına dayanıyor. Türkiye’nin de benzer şekilde bağımsız ve etkin bir dijital denetim mekanizmasını güçlendirmesi büyük önem taşıyor.” şeklinde konuştu.
‘ABONELİK SİSTEMİ’ VE DENETİM EKSİKLİĞİ
Bilişim Teknolojileri Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, özellikle son dönemde oldukça gündeme oturan ve tepkilerin odağında olan ‘Abonelik sistemi’ konusunda önemli açıklamalarda bulundu. Kırık,”Bugün dijital platformlardaki abonelik sistemlerine yönelik kapsamlı ve doğrudan bir denetim mekanizmasından söz etmek oldukça güç. Daha çok ödeme süreçleri ve tüketici hakları denetlenirken, abonelik sistemi üzerinden hangi içeriklerin teşvik edildiği, gençlerin ekonomik ve psikolojik olarak nasıl etkilendiği ya da mahremiyetin nasıl ticarileştirildiği yeterince incelenmiyor. Oysa abonelik modelleri yalnızca ticari bir sistem değil, aynı zamanda toplumsal etkileri olan bir yapı haline geldi. İngiltere’de Ofcom başta olmak üzere bazı ülkelerde çocuk güvenliği ve yaş doğrulaması konusunda önemli adımlar atıldı. Türkiye’de de abonelik sistemlerinin çocuk hakları, kişisel veriler ve dijital güvenlik açısından özel olarak düzenlenmesi ve bağımsız şekilde denetlenmesi gerekiyor.” ifadelerini kullandı.
