Türkiye’den gezginlerin bir süredir radarına giren bir kent var… Türk Hava Yolları haftada yedi kez İstanbul’dan buraya uçuyor. Gezmeyi sevenlerin, mimariye meraklı öğrencilerin görmek istediği bir başkent burası. Evet, İtalya’nın ilk başkenti Torino ya da İtalyanların söylediğiyle şekilde Turin… Bu kentin yeterince hakkının verilmediğini düşünenler, çoğu öğrenci olan Türklerin son yıllarda artan ilgisinden memnun. Peki neden görülmeli?
Doğal güzellikleri olabilir. Mesela Po nehri, bu kentin içinden geçer ve İtalya’nın en uzun nehridir. Nehir deyince Valentino bahçelerinin güzelliğinin altını da çizelim. Mimariye meraklıysanız, müze gezmeyi seviyorsanız, çikolatayla aranız iyiyse doğru adrestesiniz. En az üç tam günü, meydanlarıyla ünlü bu şehri adımlamak için ayırmak gerek. Benim tercihim, kentin ana tren istasyonuna yakın bir otel oldu; her bütçeye göre konaklama seçeneği mevcut.
Torino’ya ilk adım attığınızda şehrin ritmi hemen hissediliyor. Geniş caddeler, nehrin kıyısından yükselen sis, aristokrat dokunuşlu binalar… Dingin, zarif bir şehir. Belki de bu yüzden mimarlık öğrencileri için adeta bir açık hava dersliği.
TORİNO’DA MISIR MÜZESİ’Nİ GEZMEK…
Kulağa ilk anda şaşırtıcı gelebilir: Mısır uygarlığını neden Torino’da keşfedeyim? Çünkü dünyanın en zengin Mısır koleksiyonlarından biri, Kahire’den sonra bu şehirde. Torino’daki Museo Egizio, hem tarihi hem estetik anlatımıyla Mısır’ı anlamaya çalışanlar için ideal bir adres. Mısır’ı tüm derinliğiyle görmek isteyenlerin elbette doğru durağı Kahire ama yolunuz Torino’ya düşerse bu fırsatı kaçırmamalı. 1800’lerin başında Napolyon döneminin araştırmacıları, Mısır’dan getirdikleri kapsamlı koleksiyonları Torino’ya taşımış. Mumyalara yaklaşırken bir uygarlığın inançlarını ve ritüellerini anlamaya çalışmak müzenin en etkileyici tarafı.
İNŞASI BİLE FİLM OLUR
Mimarlık öğrencileri için Torino’nun önemini kanıtlayan bir başka yapı: Mole Antonelliana… Mimar Alessandro Antonelli tarafından 1863’te sinagog olarak tasarlanan yapı, 1878’de belediye tarafından satın alınıp Ulusal Birlik anıtına dönüştürülmek isteniyor. Antonelli 10 yıl sonra 90 yaşında ölünce projeyi oğlu Costanzo tamamlıyor. 167.5 metrelik yüksekliğe ulaşan kule, Avrupa’nın en yüksek yığma yapısı unvanını kazanıyor ve Torino’nun Eyfeli olarak anılıyor. Ulusal Sinema Müzesi olarak ziyaret edilen yerin daimi sergisi, sinema arkeolojisinden televizyon tarihine geniş bir yolculuk sunuyor. En dikkat çekici bölüm ise Tapınak Odası. Burada ziyaretçiler şezlonglara uzanıp dev ekranlarda sinema tarihinin sahnelerini seyrediyor. Saatinize bakmayı unutmayın; çünkü kubbenin içinden cam bir asansörle çıkılan seyir terası, 360 derecelik Torino manzarasıyla geziye ayrı keyif ekliyor.
ÇİKOLATA SEVDASI BU MÜZEDE
Torino’da yapılan çikolatanın ünü dünyaya yayılmış. Bunun üzerine bir müze bile açılmış. Bileti pahalı mı diye soranlara hemen yanıt verelim: 12 Euro. Değer mi? Elbette. Şehrin kalbindeki müze, kakao ağacının serüveninden ünlü Gianduiotto çikolatasının doğuşuna uzanan etkileyici bir mekan. Gianduiotto’nun hikayesi ilginç: 1806’da Napolyon’un kakao ambargosu yüzünden kakao kıtlığı yaşanıyor. Torino’daki üreticiler, çikolatayı daha uzun süre kullanabilmek için fındık ekliyor. Ortaya gianduja çıkıyor; kalıba dökülmüş hâline ise gianduiotto deniyor. Müzede çikolatanın tarihini ve üretim sürecini gösteren interaktif bölümler oldukça başarılı. İkramlar güzel ama bir workshop’a denk gelirseniz ‘para kıyın’ derim.
TURIN USULÜ ÖZEL LEZZET
Şehirde pizza daha ince, daha rafine ve malzeme odaklı. Napoliten tarzı burratalı pizza; hamurun hafifliği, inceliği ve mozzarellanın tadıyla pizzayı Turin usulü özel bir lezzete dönüştürüyor.
TARİHİ BİR RİTÜEL
Kahve için en doğru adreslerden biri Caffè Al Bicerin. 1763’ten beri hizmet veren bu tarihi kafe, Torino zarafetini bardakta sunuyor. Burada klasik espresso güzel ama asıl içilmesi gereken Bicerin… Sıcak çikolata, kahve ve krema üçlüsünün karışımı. Torino kışında insanın içini ısıtıyor.
BİR MAÇA DENK GELİRSENİZ KAÇIRMAYIN
Torino’nun iki futbol kulübü var. Biri ismi kentten alan Torino FC… Diğeri dünyaca ünlü Juventus… İtalyan futboluna yön veren Agnelli ailesinin eseri. Agnelliler, şehrin ekonomisini ve ruhunu şekillendiren bir omurga gibi. Yolunuz bu kente düştüğünde Juventus’un bir maçına denk gelirseniz, milli yıldızımız Kenan Yıldız’ı da canlı olarak stadyumda izleme fırsatını kaçırmayın.
