Sabah kahvesiyle güne başlayanlar, gün içinde çayı elinden düşürmeyenler için sevindiren bir araştırma sonucu geldi. Dozunda tüketilen çay ve kahvenin kalp hastalıklarından diyabete, karaciğer problemlerinden insülin direncine kadar birçok hastalığa karşı koruyucu etki sağlayabildiği ortaya çıktı
Kahve ve çay içmenin ama dozunda sağlıklı yaşamda bulundurmanın önemini açıklayan yepyeni bir epidemiyolojik araştırma yayınlandı. The innovation nutrition dergisinde yayınlanan araştırma tüm fayda mekanizmalarını şöyle açıklıyor. Öncelikle endüstriyel fruktoz, glikoz, yapay tatlandırıcılar, koruyucu, katkılı, aromalarla dolu gazlı, gazsız, meyve suyu gibi içecekleri bırakıp çay ve kahve içmeye başlamanın kardiyovasküler korunmada mükemmel bir değiştirilebilir diyet faktörü olduğunu bu araştırma belirliyor. Kahvedeki yüksek klorojenik asit, çayda yoğun olarak bulunan keteşinler oksidatif stresi düşürmekte, inflamasyonu azaltmaktadır. Ve bu kahve, çayda mevcut olan biyoaktif bileşiklerin endotel hücre hasarını engelleyebildiği gösterilmektedir.
Çay ve kahve içerek glikozun kas ve hücrelerde kullanımını arttırarak insülin direncini kırabilmede destek sağlayabildiği gut mikrobiyomda modülasyona etki edebildiği, yağın mobilizasyonunu sağlayarak yağ yakımını desteklediğini, nöroinflamasyonu sağlayabildiğini bu araştırma verileri doğrulamaktadır.
KARACİĞER HASTALIKLARINDA KORUMA SAĞLAR
Düzenli ama dozunda sağlıklı içecekler olan çay ve kahvenin ama kafeinsiz olanların değil; obezite, tip 2 diyabet, nörodejeneratif hastalıklar, kronik solunum yolu hastalıkları, gut, kardiyovasküler hastalıklar ve karaciğer hastalıklarında etkili koruma sağlayabildiği yeni bilimsel verilerle desteklenmiştir. Çay ve kahve güvenle içilebilecek doğal içeceklerdir.
Bu epidemiyolojik araştırma bizlere yüksek miktarda içilen kahve ve çayın ekstra bir sağlık faydası sağlamada üstünlüğünün olmadığını açıklıyor. Çay ve kahveyi günde belirli dozlarda içmenin bu bahsettiğim sağlık yararında en etkili sağlık içim miktarı olduğuna işaret ediyor. Peki ne kadar çay ve kahve tüketmeliyiz?
GÜNDE NE KADAR TÜKETMELİYİZ?
Kahve içimi için en az 2 en fazla 4 fincan kafeinli kahveler bu saydığım kronik hastalıklarda koruma için ideal miktar. Şeker ve yapay tatlandırıcı asla kahveye koymadan içilmeli. Kahveye bitkisel süt eklemek de sağlıklı değil. Bitkisel sütlerde bulunan antibesin öğeleri ile kahve içimi mineral emilimini bozar. Ama doğal süt koymak faydalıdır. Yeşil çay için günde 2-4 fincan kadar içim kronik hastalıklar açısından sağlığa yarar sağlayan, yağ yakımını destekleyen miktar. 5-8 dakika sıcak veya gece buzdolabında bekletilerek hazırlanan soğuk demleme ideal biyoaktif bileşenlerin yeşil çaya geçerek daha iyi fayda sağlayan tüketimidir. Yeşil çaya bal eklemek antioksidan etkiyi arttırır. Tatlandırıcı eklemek sağlıksızdır.
Siyah çayımıza gelince miktarın en az 2 en fazla 5 fincan içimin faydalı olduğunu söylüyor bu araştırma. 1 fincan bizim Türk çayı servis ettiğimiz çay bardağı servis ettiğimiz çay bardağı demek. Yani 4 ile 10 bardak siyah çay gayet güvenli çay içimini ifade ediyor. Oolong çay içinde toplam miktar siyah çay ile aynı. Yani siyah oolong çay toplamı 2-5 fincanı geçmemeli. Çaya bal eklenebilir ve aşırı sağlıklı. Ama şeker ve tatlandırıcı sağlık faydasını ortadan kaldırır. Aman dikkat.
Bu çalışmada nörolojik hastalıklardan diyabete, yağ yakımından insülin direncine kadar ideal dozun günde 3 fincan kahve ve 2 fincan çay içiminde olduğunu da açıkladığını unutmamak gerekiyor. Yani bir önceki miktarla sağlık faydası için süper ama ideal toplam çay ve kahve içiminden maksimum süper ötesi fayda sağlayan miktarın da bu son yazdığım olduğu bildiriliyor. O zaman çay ve kahve içmeye devam değerli okuyucularım.
YAŞAM BOYUNCA HER GÜN BİR YUMURTA
Yumurta beyin sağlığı için bu amaçla pazarlanan birçok takviyeden daha değerli doğal bir besindir. Yaşla birlikte nörolojik hastalıklara yakalanmak istemiyorsanız düzenli yumurta yiyin… Yepyeni yayınlanan kohort çalışmayı sizlerle paylaşacağım sevgili okuyucularım. Journal of Nutrition Research dergisinin 2026 yılında yayınlanan bu yeni çalışması aslında daha önceki gözlemsel verilere ek olarak uzun süreli ve geniş örneklemli epidemiyolojik olarak yumurta tüketimi ile doz yanıt ilişkisine odaklanması açısından önemli olduğunu belirtmeliyim. Bu araştırmadan ne çıkaracağımıza bakacak olursak; 50 yaş üzerindeyseniz ve alerjiniz yoksa, çoğu gün yumurta yemenin aynı amaç için pazarlanan çoğu takviye üründen daha güçlü bir beyin sağlığı sağladığını kanıtlamıştır diyebiliriz. Bu kohort çalışmada 50 yaş üzeri kişilerde haftada 5 gün yumurta yemenin Alzheimer hastalığına yakalanma riskini yüzde 27 azaltabildiğini, ayda 1 ile 3 sıklıkta yumurta yemenin bile nörolojik hastalıklardan korunma adına ölçülebilir fayda gösterdi diyebilirim. Bebeklik döneminde yumurtanın ek besin olarak tüketimi dahil yaşam boyu her gün en az 1 yumurta yemek genel sağlık açısından mükemmel bir besin zenginliği sağlayarak yaralı olan doğal bir yiyecektir değerli okuyucularım. O zaman her gün düzenli yumurta yemeye devem onayını veriyorum tekrardan.
1 Yumurtada bulunan beyin sağlığını koruyan kolin, lutein, zeaksantin, DHA elzem yağ asidi gibi kritik besin öğelerinin nöroprotektif etki sağladığı belirtilmektedir. Bu sebeple düzenli yumurta tüketiminin yaşla beraber nörolojik bilişsel hastalıklar açısından fayda sağlayıcı etki sağladığı bu araştırmada bulunmuştur.
2 Özellikle yumurta sarısında yoğun bulunan kolin, fosfotidilkolin, lesitin, omega 3 yağ asitleri, lutein gibi antioksidanlar beyin bariyerini geçerek kortikal dokuda birikim sağlayıp nöroprotektif etkiyi sağladığı saptanmıştır.
3 Doz-Yanıt ilişkisi konusunda bu araştırmadan anlamamız gereken verilere baktığımızda hem sarısı hem beyazı birlikte yumurta tüketim sıklığı arttıkça Alzheimer gibi nörolojik hastalık yakalanma risk azalmasının da belirginleştiği gösterilmiştir. Çalışmada ayda 1-3 kere yumurta tüketenlerde Alzheimer hastalığına yakalanma riskinin yüzde 17, haftada 5 ve daha fazla tüketenlerde ise yüzde 27 oranında düştüğünü göstermektedir.
4 Loma Linda Üniversitesinde yapılan bu araştırma aslında uzun yaşayan insanların özellikle yaşlanmaya bağlı kronik hastalıklara yakalanmadan zinde bir hayat sürmelerinde doğal besinlerin dengeli tüketimlerinin ne kadar yeterli ve ne kadar önemli olduğunun altını çiziyor diyebilirim.
5 Bu araştırma özellikle kolinden zengin doğal besin olan yumurtayı düzenli yemenin Alzheimer hastalarında klinik bulgu olan bir nörotransmiter olan asetilkolinin azalmasını önleyip hatta arttırmada önemli bir substrat olarak etki etmesini açıklamaktadır.
6 Yumurta sarısı ayrıca öncelikle fosfolipid formunda DHA içermesinden dolayı beyin sağlığında daha aktif bir metabolit görevi göstermektedir. Fosfolipid formunda DHA, balık yağı kapsüllerinde baskın form olan trigliserit formundaki DHA’dan daha verimli bir şekilde beyne girer. Ve bu daha etkili geçiş Alzheimer gibi nörolojik hastalıklar önlenmesinde yararı baskınlaşır.
