Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sunulan “Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”, Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki altyapısını oluşturacak düzenlemeleri içeriyor. 12 maddeden oluşan teklif; belirli şartların gerçekleşmesi halinde soruşturma, kovuşturma ve infaz süreçlerinin ertelenmesini öngörürken, Adalet Bakanı Akın Gürlek de teklifin hiçbir şekilde otomatik af niteliği taşımadığını, uygulanabilmesi için PKK/KCK’nın tamamen silah bırakmasının ve bunun Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesinin zorunlu olduğunu vurguladı.
İLK ŞART: MGK KARARI RESMİ GAZETE’DE YAYIMLANACAK
Teklifte yer alan en temel düzenlemeye göre kanundaki hiçbir hüküm, PKK/KCK’nın tamamen silah bırakıp faaliyetlerine son verdiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu tarafından onaylanarak Resmî Gazete‘de yayımlanması gerçekleşmeden uygulanamayacak. Bu şart yerine getirilmediği sürece soruşturma, kovuşturma veya infazın ertelenmesi dahil hiçbir işlem yapılamayacak.
KAPSAM DIŞINDAKİ SUÇLAR TEK TEK SAYILDI
Kanun yalnızca PKK/KCK ve bu örgütle bağlantılı oluşumların faaliyetleri kapsamında veya lehine işlenen suçları kapsayacak. Ancak; örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları, 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar, örgüt mensuplarının şahsi suçları, diğer terör örgütleri ve adli suçlar düzenleme kapsamına alınmadı.
SORUŞTURMA VE DAVALAR ERTELENEBİLECEK
Teklife göre; Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl, üst sınırı 15 yıldan fazla hapis veya müebbet ile ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlar ise 10 yıl süreyle ertelenebilecek. Soruşturma aşamasında kararı Cumhuriyet savcısı, kovuşturma aşamasında ise davaya bakan mahkeme verecek. Erteleme süresi boyunca dava zamanaşımı işlemeyecek ve verilen kararlara itiraz edilebilecek.
YENİ TERÖR SUÇU İŞLEYENİN ERTELENMESİ KALDIRILACAK
Erteleme süresi içinde yeniden terör suçu işlenmesi halinde verilen erteleme kararı kaldırılacak ve soruşturma veya kovuşturmaya kaldığı yerden devam edilecek. Ancak bunun için yalnızca soruşturma açılması yeterli olmayacak. Yeni işlenen terör suçuna ilişkin mahkûmiyet kararının kesinleşmesi beklenecek. Erteleme süresi yeni bir terör suçu işlenmeden tamamlanırsa soruşturmalarda kovuşturmaya yer olmadığına, davalarda ise düşme kararı verilecek. MGK kararından önce işlenmiş olup kanun kapsamına giren suçlarla ilgili, MGK kararının ardından yeni soruşturma açılabilmesi ise Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında oluşturulacak kurulun iznine bağlanacak.
HAPİS CEZALARININ İNFAZI DA ERTELENEBİLECEK
Teklife göre; Toplam 15 yıl veya daha az hapis cezası alanların infazı 5 yıl, toplam 15 yıldan fazla hapis cezası veya müebbet ile ağırlaştırılmış müebbet cezası alanların infazı ise 10 yıl süreyle infaz hâkiminin kararıyla ertelenebilecek. Erteleme süresinde ceza zamanaşımı işlemeyecek. Bu süre içinde yeni bir terör suçu işlenmesi halinde infaz yeniden başlayacak. Erteleme süresinin terör suçu işlenmeden tamamlanması durumunda ise ceza infaz edilmiş sayılacak.
BAŞVURU YAPMAYANA DÜZENLEME UYGULANMAYACAK
Kanun kapsamında hiçbir kişi hakkında resen işlem yapılmayacak. Soruşturma, kovuşturma veya infazın ertelenmesini isteyenlerin, MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından 6 ay içinde Cumhuriyet başsavcılıklarına veya görevlendirilecek kurumlara yazılı başvuruda bulunmaları gerekecek. Başvuru yapmayanlar için mevcut yargılama ve infaz süreçleri aynen devam edecek.
ERTELENEN DOSYALAR İÇİN ÖZEL SİCİL OLUŞTURULACAK
Kanun kapsamında verilen tüm erteleme kararları özel bir kayıt sisteminde tutulacak. Bu kayıtlar yalnızca savcı, hâkim veya mahkemelerin talebi üzerine, kişinin erteleme süresi boyunca yeni bir terör suçu işleyip işlemediğinin tespiti amacıyla kullanılabilecek.
TUTUKLULUK VE ADLİ KONTROL YENİDEN DEĞERLENDİRİLECEK
Erteleme kapsamına giren suçlarda verilen tutuklama ve adli kontrol kararları da yeniden değerlendirilecek. Koşulların oluşması halinde bu tedbirler kaldırılabilecek. Ancak bunun için de hem MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması hem de kişinin yazılı başvuru yapması şart olacak.
İSTİNAF VE TEMYİZDEKİ DOSYALAR GERİ GÖNDERİLECEK
İstinaf veya temyiz aşamasındaki ve erteleme kapsamına giren dosyalar hakkında bozma kararı verilerek ilk derece mahkemelerine gönderilecek. Ancak beraat veya zamanaşımı nedeniyle verilen düşme kararları gibi sanık lehine daha avantajlı durumlarda dosyalar esastan incelenerek sonuçlandırılacak.
SÜRECİ BAKANLAR VE MİT TAKİP EDECEK
Teklif kapsamında uygulanacak faaliyetlerin koordinasyonu Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında oluşturulacak kurul tarafından yürütülecek. Kurulda; Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı, MGK Genel Sekreteri yer alacak. Kurul, gerekli görmesi halinde alt komisyonlar kurabilecek ve TBMM’yi düzenli olarak bilgilendirecek.
HAK YOKSUNLUKLARI İÇİN YENİ DÜZENLEME
Kurul, yapacağı dönemsel değerlendirmeler sonunda gerekli görmesi halinde soruşturma, kovuşturma ve mahkûmiyetlerden kaynaklanan hak yoksunluklarının kaldırılmasını talep edebilecek. Bu talep; 5 yıllık ertelemelerde en az 2 yıl, 10 yıllık ertelemelerde ise en az 3 yıl geçtikten sonra yapılabilecek.
TBMM’DE İZLEME KOMİSYONU KURULACAK
Teklife göre Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde süreci takip etmek üzere bir İzleme Komisyonu oluşturulacak. Komisyon, uygulamaları izleyecek ve gerekli gördüğü konularda tavsiyelerde bulunabilecek.
SİLAHLAR KAYIT ALTINA ALINACAK
Örgüt mensuplarının teslim ettiği veya beyan ettiği silah, mühimmat ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak. Bu uygulamaya ilişkin usul ve esaslar, güvenlik kurumlarının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.
GÖREVLİLERE SORUMSUZLUK HÜKMÜ
Kanun teklifinde ayrıca, kanunun amaç ve faaliyetleri kapsamında görev yapan kişilerin bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluklarının doğmayacağına ilişkin hüküm de yer aldı.
BAKAN GÜRLEK: “TÜRKİYE YÜZYILI’NI İNŞA EDİYORUZ”
Kanun teklifiyle ilgili Adalet Bakanı Akın Gürlek, kamuoyuna hitaben yaptığı açıklamada düzenlemenin “Terörsüz Türkiye” vizyonunun önemli bir parçası olduğunu söyledi. Gürlek, Türkiye Yüzyılı hedefi doğrultusunda daha adil, huzurlu ve güçlü bir ülke inşa etmeyi amaçladıklarını belirterek,
“Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde Türkiye Yüzyılı’nı inşa ediyoruz. Daha müreffeh, daha adil ve daha huzurlu bir geleceğe kararlılıkla ilerliyoruz. Türkiye Yüzyılı’nı ‘Adaletin Yüzyılı’ kılmak için çıktığımız bu yolda, Terörsüz Türkiye vizyonumuz ile tarihî bir aşamaya hep birlikte şahitlik ediyoruz. Kuşkusuz Terörsüz Türkiye hedefi; milletimizin huzurunu, devletimizin güvenliğini ve ortak geleceğimizi esas alan millî bir devlet politikasıdır.” ifadelerini kullandı.
“TERÖR TEHDİDİNİN HAREKET ALANI BÜYÜK ÖLÇÜDE DARALTILDI”
Bakan Gürlek, güvenlik güçlerinin yürüttüğü mücadele sayesinde terör tehdidinin büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğini belirterek, elde edilen huzur ortamının kalıcı olması için yeni hukuki adımların atıldığını ifade ederek, “Bilindiği üzere, milletimizin feraseti, devletimizin kararlılığı ve güvenlik güçlerimizin fedakârlıkları sayesinde terör tehdidinin hareket alanı büyük ölçüde daraltılmıştır. Oluşan güven ve huzur ortamını kalıcı hâle getirecek hukuki, sosyal ve kurumsal adımları atmak ortak sorumluluk haline gelmiştir. Bu anlayışla meclisteki siyasi partilerimiz ele ele vermiş, milletimizin kazanımlarını kalıcı kılacak tarihî bir irade ortaya koymuştur.” dedi.
“SİLAHLAR TESLİM EDİLMEDEN DÜZENLEME UYGULANMAYACAK”
Bakan Gürlek, teklifte yer alan hükümlerin uygulanmasının belirli şartlara bağlandığını belirterek, terör örgütünün tamamen sona ermesi ve tüm silahların eksiksiz şekilde teslim edilmesi gerektiğini vurguladı. Akın Gürlek, şu ifadeleri kullandı: “Burada temel ilke açıktır: Teklif hükümlerinin uygulanabilmesi için terör örgütünün fiilî varlığı tamamen sona ermelidir. Kontrolündeki bütün silah ve mühimmat, eksiksiz ve geri dönülmeyecek imha edilmelidir. Bu durum, güvenlik kurumlarınca açık ve kesin biçimde tespit edilecektir. Tespit, Millî Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilecek; karar Resmî Gazete’de yayımlanacaktır.”
CUMHURBAŞKANI YARDIMCISI BAŞKANLIĞINDA KURUL OLUŞTURULACAK
Gürlek, teklif kapsamında sürecin yürütülmesi ve denetlenmesi amacıyla yeni mekanizmaların kurulacağını da açıklayarak, “Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında bir kurul, Meclisimizde ise bir İzleme Komisyonu oluşturulacaktır. Gazi Meclisimizin ilgili Komisyonu, sürecin işleyişini takip edecek ve gerektiğinde tavsiyelerde bulunacaktır.” dedi.
“ŞEHİT AİLELERİMİZİN VE KAHRAMAN GAZİLERİMİZİN HASSASİYETLERİ, SÜRECİN TEMEL ÖLÇÜSÜ OLACAKTIR”
Bakan Gürlek, kamuoyunda tartışılan bazı iddialara da değinerek, şu ifadeleri kullandı: “Türkiye Cumhuriyeti, her türlü terör tehdidiyle mücadele edecek iradeye, kararlılığa ve güce sahiptir. Meclisimizin gündemine gelen teklifte, terör saldırısı talimatı verenler ile güvenlik güçlerimizi şehit edenlere ilişkin bir düzenleme yer almamaktadır. Hiçbir kişiye özel statü tanınmamakta, düzenleme başka yapılara teşmil edilmemektedir. Bütün işlemler, Anayasa ve hukuk devleti ilkeleri çerçevesinde, milletimizin hassasiyetleri gözetilerek yürütülecektir. Şehit ailelerimizin ve kahraman gazilerimizin hassasiyetleri, sürecin temel ölçüsü olacaktır. Onların onurunu ve aziz hatıralarını incitecek hiçbir tasarrufa izin verilmeyecektir. Süreç; açık, denetlenebilir ve kanunda belirlenen hukuki şartlara bağlı olacaktır.”
“TERÖRSÜZ TÜRKİYE 86 MİLYONUN ORTAK HEDEFİDİR”
Terörsüz Türkiye hedefinin yalnızca güvenlik politikası olmadığını ifade eden Gürlek, bunun ekonomik kalkınma ve toplumsal birlik açısından da önem taşıdığını dile getirdi. Akın Gürlek, şöyle konuştu: “Terörsüz Türkiye, 86 milyon vatandaşımızın ortak hedefidir. Bu hedef; daha güçlü ekonomi, daha güçlü demokrasi, daha güçlü yatırım ortamı ve daha güçlü kalkınma demektir. Aynı zamanda güçlü bir iç cephe, pekişen toplumsal dayanışma ve ebedî kardeşlik demektir. Milletimizin desteğiyle ilerleyen süreç hedefine ulaştığında kazanan Türkiye, kazanan aziz milletimiz olacaktır. Terörsüz Türkiye vizyonu, yalnızca ülkemizin iç güvenliğiyle de sınırlı değildir. Bu vizyon; terörden arındırılmış bir Suriye, daha istikrarlı bir Irak, daha huzurlu bir Orta Doğu ve daha güçlü bölgesel iş birliği anlamına gelmektedir. Terör örgütlerinin vekil güç olarak kullanıldığı bir dönemden geçiyoruz. Terörün sona ermesi, dış müdahale alanlarını daraltacak; ticaret koridorlarının, enerji projelerinin ve ulaştırma hatlarının güvenliğini artıracaktır.”
“HEDEFİMİZ GÜÇLÜ BİR TÜRKİYE”
Açıklamasının sonunda hukuk devleti vurgusu yapan Gürlek, teklifin Türkiye için önemli bir adım olduğunu belirterek emeği geçenlere teşekkür ederek, “Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde hayata geçirilen reformlar, yatırımlar ve demokratikleşme adımları kalıcı huzurla taçlandırılacaktır. Eğitimden sağlığa, ulaşımdan kalkınmaya kadar her alanda daha güçlü adımlar atılacaktır. İç cephesini tahkim eden Türkiye, kardeşliğin ve huzurun yüzyılını inşa edecektir. Türkiye Cumhuriyeti, hukuk devleti ilkelerinden hiçbir zaman ayrılmayacaktır. Meclis gündemine gelen teklif, Terörsüz Türkiye hedefimizin hukuki zemininin güçlendirilmesine yönelik önemli bir adımdır. Hedefimiz; güvenliğin, huzurun ve kardeşliğin kalıcı olduğu güçlü bir Türkiye’dir. Kanun teklifinin ülkemize ve aziz milletimize hayırlı olmasını diliyorum. Bu tarihî iradeye liderlik eden Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’a şükranlarımı sunuyorum. Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli’ye teşekkür ediyorum. Teklifin hazırlanmasına katkı sunan tüm siyasi partilere, paydaşlara ve emeği geçen herkese teşekkür ediyorum. Aziz milletimizi saygıyla ve muhabbetle selamlıyorum.” şeklinde sözlerini noktaladı.
