Almanya’da IKEA başta olmak üzere marketler, müzeler ve sosyal alanlarda yaygınlaşan “Sessiz Saat” uygulaması dikkat çekiyor. Özellikle otizm, DEHB ve duyusal hassasiyeti bulunan bireyler için geliştirilen sistem, alışveriş deneyimini daha sakin hale getiriyor. Peki Sessiz Saat uygulaması nedir, neden uygulanıyor ve kimleri kapsıyor?
Sessiz Saat uygulaması nedir?
Son yıllarda kapsayıcı yaşam anlayışının öne çıktığı Avrupa’da dikkat çeken uygulamalardan biri de “Sessiz Saat” oldu. Özellikle Almanya’da giderek daha fazla mağaza ve kamu alanında uygulanmaya başlanan sistem, duyusal hassasiyeti bulunan bireylerin günlük yaşama daha rahat katılabilmesini amaçlıyor. Uygulama kapsamında belirlenen saatlerde mağazalardaki müzik tamamen kapatılıyor, gereksiz anonslar yapılmıyor, bazı bölümlerde ışıklar azaltılıyor ve ortam mümkün olduğunca sakin tutuluyor. Böylece yoğun ses, ışık ve kalabalığın oluşturduğu baskının azaltılması hedefleniyor.
Almanya’da IKEA’dan dikkat çeken adım
Bu hafta itibarıyla Almanya’daki IKEA mağazalarında her çarşamba günü 17.00 ile 19.00 saatleri arasında “Sessiz Saat” uygulanmaya başlandı. Bu iki saat boyunca mağazada müzik yayını yapılmıyor, acil durumlar dışında anons edilmiyor ve bazı alanlarda aydınlatma seviyesi düşürülüyor. Amaç, alışveriş ortamını daha huzurlu hale getirerek özellikle görünmeyen engelleri bulunan bireylerin mağazaları daha rahat kullanabilmesini sağlamak.
Kimler için önemli?
Sessiz Saat uygulaması en çok;
-
Otizm spektrum bozukluğu bulunan bireyler,
-
DEHB (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu) yaşayanlar,
-
Duyusal hassasiyeti olan kişiler,
-
Kronik ağrı ve kronik yorgunluk yaşayan bireyler,
-
Kaygı bozukluğu ve çeşitli psikolojik rahatsızlıkları bulunan kişiler için büyük kolaylık sağlıyor.
Uzmanlara göre alışveriş merkezleri ve büyük mağazalarda bulunan yüksek sesli müzik, parlak ışıklar, yoğun kokular ve sürekli hareket birçok kişi için fark edilmeyen ancak ciddi bir stres kaynağı oluşturabiliyor.
Sadece mağazalarda uygulanmıyor
Sessiz Saat uygulaması artık yalnızca market ve mobilya mağazalarıyla sınırlı değil. Almanya’da birçok REWE ve Edeka marketinin yanı sıra müzeler, sinemalar, yüzme havuzları, bowling salonları ve farklı sosyal yaşam alanları da belirli gün ve saatlerde benzer uygulamaları hayata geçiriyor. Bazı müzelerde rehberli turlar durduruluyor, ziyaretçilere dinlenme alanları hazırlanıyor ve iletişim kartları sunularak daha konforlu bir ziyaret deneyimi sağlanıyor.
Sessiz Saat neden uygulanıyor?
Uygulamanın temel amacı yalnızca sessiz bir alışveriş ortamı oluşturmak değil. Aynı zamanda görünmeyen engeller konusunda toplumda farkındalık oluşturmak ve herkes için daha erişilebilir yaşam alanları hazırlamak hedefleniyor. Kapsayıcılık alanında çalışan kuruluşlar, birçok kişinin dışarıdan herhangi bir engeli görünmese de yoğun uyaranlar nedeniyle günlük yaşamda ciddi zorluklar yaşayabildiğine dikkat çekiyor.
Türkiye’de uygulanabilir mi?
Sessiz Saat uygulaması Türkiye’de henüz yaygın olarak uygulanmıyor. Ancak dünya genelinde kapsayıcı yaşam anlayışının güçlenmesiyle birlikte benzer uygulamaların ilerleyen dönemde alışveriş merkezleri, marketler ve kamuya açık alanlarda hayata geçirilmesi bekleniyor. Uzmanlar, belirli saatlerde daha sessiz ve sakin ortamların oluşturulmasının yalnızca özel gereksinimli bireyler için değil, yoğun şehir yaşamından bunalan herkes için daha konforlu bir deneyim sunabileceğini belirtiyor. Böylece Sessiz Saat uygulaması, erişilebilir yaşamın önemli örneklerinden biri olarak giderek daha fazla ülkenin gündemine giriyor.
